Решения задач по предмету Қазақ тiлi

Предмет: Қазақ тiлi, автор: kanbarbekm
1-тапсырма. Тыңдалым мәтіні. Ежелден қобыз аспабын кие дарыған адамдар ғана ойнай алған. Екiнiң бiрi ойнап кете алмайтын сыры мен қыры мол аспапты жыраулар мен абыздар, ұзандар мен бақсылар ғана қолданған. Халқымызда қобыз аспабын музыкалык инструмент емес, көбінесе бақсы-шамандардың құралы деген пікір қалыптасқан. Аққу кейіпті бұл аспаптың ыңыранып шыққандағы үнінің адам бойын баурап, алпыс екi тамырын идiрiп әкететін тылсым күші ғалымдардың әлі күнге танданысын тудырып жатыр.Уніндегі ерекшелікті домбырадағы әнді қобызға салғанда байқауға болады. Мүлде басқаша дыбыспен, унмен шығады. Қобызда созылынкы дыбыс болған соң, ән өзгеріске ұшырайды. Қобыздың бiзге белгiлi наркобыз, қылқобыз, жезкобыз, сазген деген түрлері бар. Сандай-ақ осы қатарға оркестiрлер мен ансамбльдерде ойналып жүрген альт, прима қобыздарын жатқызуға болады. Ішегі жылқының қылынан жасалатын бұл аспаптың екi iшектiсiмен бiрге - үш, төрт ішектiлерi бар. Бұл кобыздардың барлығы бір-бірінен өзіндік ерекшеліктерімен өзгешеленеді. Коңыр дауысты сазды аспаптың уні табиғатқа өте жақын. Оның даусы қасқырдың ұлығанын, адамның даусын, желдің ысқырғанын, жебенің нысанаға тық етіп тигенін, аққу қанатының қағысын, судың сыңғырын бере алады. Табиғаттың қайталанбас дыбыстарын айна катесіз бере алатын бұл аспаптың ғалымдар ушiн жұмбағы көп. Тұтастай бір ағаштан ойып жасау үшін ұзындығы 70 см, ені 22 см, қалыңдығы 20 см ағаш алынады. Дыбыстың жаңғырып шығуы үшін бетi жартылай терiмен қапталады. Кобыздың пiшiнi де ерекше мәнге ие. Оның аққудың тұлғасына ұқсап жасалуын академик Әлкей Марғұлан акку құстың киелілігмен байланыстырады. Ғалым ежелгі қазақтардың аккуды қастерлеп, оның бейнесін өздерінің тотемi еткендiгiн негізге алады. 16:25​
Предмет: Қазақ тiлi, автор: sxxx70729
Предмет: Қазақ тiлi, автор: alizetinalieva6
Еңбекпен тапқан тиын
Біреудің ерке ұлы болыпты, өзі жалқау екен. Әкесі оны
бағып-қағып, асырапты. Ақыры кәрілік жеңіп, сырқаты
күшейген әке әйеліне айтыпты:
жалқау. Барды
-Ұлыма ештеңе қалдырмаймын. Ол
ұқсату, табыс табу бұның қолынан келмейді.
Жаны ашыған анасы ұлына он сомдық алтын береді:
деп, әкеңе алтынды
«Мынаны еңбегіме алған едім»,
сыйлағайсың.
Кешке алтынды әкесіне ұсынады. Алтынды шал лаулап
жанып жатқан пешке лақтырып жіберіп:
-Бұл сенің еңбекпен тапқан ақшаң емес, - депті.
Қулықтан ештеңе шықпайтынын білген анасы:
-
-
-Біз әкеңді алдай алмайтын көрінеміз, балам. Онан да
ақшаны жұмыс істеп тап, - деп ақыл айтыпты.
Бала үйінен кетіп, апта бойы жұмыс істейді. Тапқан
тиынын әкесіне әкеп береді. Қария алтынды тағы да отқа
лақтырып жібереді. Бұған ұлы шыдай алмай, жалаңаш
қолымен ақшаны суырып алады да:
-Әке! Мен бұл тиынды апта бойы шаршап-шалдығып
жүріп таптым. Мұныңыз қалай? – деп айқай салыпты.
Әкесі тұрып:
-
-Бұл ақшаны өз еңбегіңмен тапқан екенсің, балам. Көзім
енді жетті, - депті ұлына.


1-тапсырма. Мәтінді тыңдап, мағынасын екі сөйлем
арқылы жаз. Тақырып бойынша мәтінге жоспар құрыңыз.
Предмет: Қазақ тiлi, автор: tolegenovaidar4